عنوان پایان نامه

تاثیر جهانی شدن بر حقوق خانواده (استفاده از فرصت ها، مقابله با تهدیدها)


    رشته تحصیلی
    حقوق خانواده
    مقطع تحصیلی
    کارشناسی ارشد
    تاریخ دفاع
    ۱۷ بهمن ۱۳۹۱
    استاد راهنما
    زهره موسی زاده
    استاد مشاور
    معصومه مظاهری

    چکیده

    جهانی شدن پدیده‌ای چند بُعدی و چند جانبه است که در اثر افزایش سطح سواد ملت‏ها، شهرنشینی و انقلاب ارتباطات، به وجود آمده است. تحولات ناشی از جهانی‌شدن از حوزه اقتصاد فراتر رفته و بر حوزه‏های فرهنگ، سیاست و حتی حقوق تأثیر می‌گذارد. تحولات ناشی از جهانی‌شدن در مقوله‌ی حقوق به عنوان یک مقوله پویا، متحرک و در عین حال نظام‌مند، به طور عام و حقوق خانواده به طور خاص اثر‌گذار است. در این پژوهش ابتدا چرایی تأثیر جهانی‌شدن بر حقوق خانواده که ناظر به تأثیر بر عوامل سازنده حقوق (شامل اخلاق، دین، مذهب و وضعیت اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی) و منابع حقوق (شامل قانون، عرف، رویه‌‌ی قضایی و دکترین) می‌باشد، بررسی می‌شود. سپس چگونگی تأثیر روند جهانی شدن بر حقوق خانواده، با توجه به ویژگی‌های حقوق خانواده مورد بررسی قرار گرفته است؛ برخی ویژگی‌های خانواده و حقوق خانواده، چون ابتنای بیش‌تر قوانین خانواده بر فرهنگ، شکل‌گیری جریان‌های فمینیستی، توجهات جهانی و فراملی توسط مقررات و سازمان‌‌های بین‌المللی به خانواده به دلیل وجود دو گروه آسیب‌پذیر و مورد توجه جامعه‌ی جهانی، یعنی زنان و کودکان در خانواده، این اثر پذیری را تسریع نموده و در مقابل، عواملی مانند ماهیت عبادی و معاملی قواعد حقوق خانواده و وجود سنت‌های ریشه‌دار در حیطه‌ی مسائل مربوط به خانواده، تحولات حقوق خانواده را تعدیل می‌نماید در این پژوهش، پس از بررسی علل تأثیر جهانی شدن بر حقوق خانواده و چگونگی این تأثیرو اشاره به فرصت‌ها و تهدید‌های ناشی از آن، راهکارهای مصون ماندن حقوق خانواده از آسیب‌های جهانی نظر به قابلیت‌های فقه اسلام مورد بررسی قرار می‌گیرد؛ زیرا فقه غنی شیعه با ابزار اجتهاد، پاسخ‌گوی نیاز‌ها و مقتضیات زمان می‌باشد. بنابراین توجه به مقتضیات زمان و مکان در تدوین قوانین و استفاده از مطالعه تطبیقی در جهت استفاده از نهادهای حقوقی جدید در کنار انطباق دادن این موارد با فقه و حقوق اسلامی نه تنها حقوق خانواده را از آسیب‌ها مصون می‌دارد، بلکه تهدید‌ها را نیز به فرصت تبدیل کرده به رشد و تعالی حقوق خانواده منجر خواهد شد.

    جهانی شدن پدیده‌ای چند بُعدی و چند جانبه است که در اثر افزایش سطح سواد ملت‏ها، شهرنشینی و انقلاب ارتباطات، به وجود آمده است. تحولات ناشی از جهانی‌شدن از حوزه اقتصاد فراتر رفته و بر حوزه‏های فرهنگ، سیاست و حتی حقوق تأثیر می‌گذارد. تحولات ناشی از جهانی‌شدن در مقوله‌ی حقوق به عنوان یک مقوله پویا، متحرک و در عین حال نظام‌مند، به طور عام و حقوق خانواده به طور خاص اثر‌گذار است. در این پژوهش ابتدا چرایی تأثیر جهانی‌شدن بر حقوق خانواده که ناظر به تأثیر بر عوامل سازنده حقوق (شامل اخلاق، دین، مذهب و وضعیت اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی) و منابع حقوق (شامل قانون، عرف، رویه‌‌ی قضایی و دکترین) می‌باشد، بررسی می‌شود. سپس چگونگی تأثیر روند جهانی شدن بر حقوق خانواده، با توجه به ویژگی‌های حقوق خانواده مورد بررسی قرار گرفته است؛ برخی ویژگی‌های خانواده و حقوق خانواده، چون ابتنای بیش‌تر قوانین خانواده بر فرهنگ، شکل‌گیری جریان‌های فمینیستی، توجهات جهانی و فراملی توسط مقررات و سازمان‌‌های بین‌المللی به خانواده به دلیل وجود دو گروه آسیب‌پذیر و مورد توجه جامعه‌ی جهانی، یعنی زنان و کودکان در خانواده، این اثر پذیری را تسریع نموده و در مقابل، عواملی مانند ماهیت عبادی و معاملی قواعد حقوق خانواده و وجود سنت‌های ریشه‌دار در حیطه‌ی مسائل مربوط به خانواده، تحولات حقوق خانواده را تعدیل می‌نماید در این پژوهش، پس از بررسی علل تأثیر جهانی شدن بر حقوق خانواده و چگونگی این تأثیرو اشاره به فرصت‌ها و تهدید‌های ناشی از آن، راهکارهای مصون ماندن حقوق خانواده از آسیب‌های جهانی نظر به قابلیت‌های فقه اسلام مورد بررسی قرار می‌گیرد؛ زیرا فقه غنی شیعه با ابزار اجتهاد، پاسخ‌گوی نیاز‌ها و مقتضیات زمان می‌باشد. بنابراین توجه به مقتضیات زمان و مکان در تدوین قوانین و استفاده از مطالعه تطبیقی در جهت استفاده از نهادهای حقوقی جدید در کنار انطباق دادن این موارد با فقه و حقوق اسلامی نه تنها حقوق خانواده را از آسیب‌ها مصون می‌دارد، بلکه تهدید‌ها را نیز به فرصت تبدیل کرده به رشد و تعالی حقوق خانواده منجر خواهد شد.